GLAUCOMA DO CORTICOID: Nguy Cơ Tiềm Ẩn Và Cách Phòng Tránh
Glaucoma (cườm nước) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực vĩnh viễn trên toàn thế giới, và Việt Nam cũng không ngoại lệ. Bên cạnh các nguyên nhân phổ biến như tuổi tác, chấn thương hay tiểu đường, một yếu tố nguy hiểm đang ngày càng gia tăng là việc sử dụng thuốc chứa corticoid không đúng cách.1. Corticoid Gây Tăng Nhãn Áp Như Thế Nào?
Glaucoma do corticoid là tình trạng tăng áp lực nội nhãn bất thường do tác dụng phụ của thuốc chứa corticoid. Cơ chế chính là do thuốc làm giảm khả năng thoát lưu của thủy dịch (chất lỏng trong mắt), dẫn đến áp lực trong mắt tăng cao.
2. Đối Tượng Nguy Cơ
Glaucoma do corticoid có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai sử dụng thuốc này. Các trường hợp có nguy cơ cao bao gồm:
- Bệnh nhân sử dụng thuốc uống kéo dài: Người mắc các bệnh như viêm khớp, hen suyễn, lupus, bệnh thận hoặc các bệnh da liễu cần dùng corticoid toàn thân trong thời gian dài.
- Người tự ý dùng thuốc nhỏ mắt: Thói quen tự mua các loại thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid tại hiệu thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ, phổ biến như Tobradex, Dexacol, Polydexa, Neodex.
3. Dấu Hiệu Nhận Biết Và Hậu Quả
- Tiến triển âm thầm: Đây là đặc điểm nguy hiểm nhất của bệnh. Glaucoma do corticoid thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến bệnh nhân chủ quan.
- Triệu chứng không đặc hiệu: Một số người có thể cảm thấy mắt hơi căng tức, nhìn mờ thoáng qua, hoặc thấy “màn sương mỏng” trước mắt vào buổi sáng.
- Hậu quả: Tăng nhãn áp kéo dài gây tổn thương không thể phục hồi cho thần kinh thị giác, dẫn đến suy giảm thị lực và mù lòa vĩnh viễn.
Hình ảnh mô tả tăng nhãn áp gây tổn thương dây thần kinh thị giác
4. Điều Trị Và Phòng Ngừa
- Điều trị sớm: Nếu bệnh được phát hiện sớm, bác sĩ sẽ chỉ định ngưng sử dụng corticoid. Áp lực nội nhãn có thể trở về bình thường. Ở giai đoạn muộn hơn, bệnh nhân cần dùng thuốc hạ nhãn áp. Trong trường hợp nghiêm trọng, phẫu thuật có thể là cần thiết.
- Phòng ngừa:
- Nếu đang sử dụng thuốc corticoid toàn thân, hãy khám mắt định kỳ và đo nhãn áp mỗi 3-6 tháng.
- Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid khi chưa có sự chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt.
Kết Luận
Glaucoma do corticoid là một biến chứng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh được. Hãy luôn nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc, tuân thủ chỉ định của bác sĩ và thực hiện việc khám mắt định kỳ. Việc làm này không chỉ bảo vệ đôi mắt của bạn mà còn góp phần giảm thiểu số người bị mù lòa do nguyên nhân có thể phòng ngừa được.
Chúc bạn và gia đình luôn có đôi mắt sáng khỏe!
Để tìm hiểu thêm thông tin chi tiết và cập nhật kiến thức chuyên môn về nhãn khoa, bạn có thể truy cập website của Hội Nhãn khoa TP.HCM.
